ΣΕ ΚΛΕΜΜΕΝΟ ΝΑΟ ΔΕΝ ΘΑ ΠΑΣ ΣΤΟΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ

"ΣΕ ΚΛΕΜΜΕΝΟ ΝΑΟ ΔΕΝ ΘΑ ΠΑΣ ΣΤΟΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ"
αυτή τη φράση μου είπε χθες σε τηλεφωνική συνομιλία μια κοντινή γνωστή από την Ουκρανία.
η ίδια ήταν πολυετής ενορίτισσα και ψάλτρια σε έναν από τους ναούς της ΟΠΕ, που πριν από μερικά χρόνια "μεταφέρθηκε" στην ΟΕΟ. για πάνω από είκοσι χρόνια (μέχρι τη "μεταφορά") εκτελούσε σε αυτόν τον ναό τα καθήκοντα της τυπικάρισσας. χωρίς τη συμμετοχή της δεν γινόταν σχεδόν καμία ακολουθία. διότι αν κάποιες φορές δεν μπορούσε να έρθει στην ακολουθία, οι υπόλοιποι αναγνώστες και χορωδοί "μπερδεύονταν", μη γνωρίζοντας "τι μετά από τι" και "πώς να συνδέσουν".
και τώρα, πηγαίνοντας την Κυριακή από το σπίτι της στη λειτουργία, που ανεπίσημα τελείται στην ίδια πόλη από ιερέα της ΟΠΕ κάπου σε διαμέρισμα, περνάει με θλίψη από τον πρώην ναό της. από τον ναό, στην ενεργή υπηρεσία του οποίου αφιέρωσε σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα της ζωής της.
εγώ, μπαίνοντας τώρα σε κάποιον καθολικό ναό στη Γερμανία, συχνά βλέπω αυτή την εικόνα. σε μη εργάσιμες ώρες, όταν στην εκκλησία δεν υπάρχει ακολουθία, αλλά είναι ανοιχτή, στους επισκέπτες προσφέρεται να αγοράσουν διάφορα είδη και σουβενίρ: κεριά, αγαλματίδια αγίων, φυλλάδια αφιερωμένα στον συγκεκριμένο ναό, μαγνήτες με την εικόνα του, κάρτες, βιβλία και παρόμοια. για κάθε αντικείμενο αναφέρεται η τιμή, αλλά... δεν υπάρχει ταμίας. μπαίνοντας στην εκκλησία, στην οποία εκτός από εσένα δεν υπάρχει κανείς άλλος, μπορείς ελεύθερα να πάρεις κάποιο από αυτά τα αντικείμενα, ρίχνοντας το ποσό που αναγράφεται στην ετικέτα σε ένα κουτί-κουμπαρά που βρίσκεται δίπλα στον πάγκο. όλα βασίζονται στην στοιχειώδη ευπρέπεια των επισκεπτών. στο ότι οι άνθρωποι που μπαίνουν σε χριστιανικό ναό - δεν είναι κλέφτες.
είναι αρκετά δύσκολο να φανταστεί κανείς μια τέτοια εικόνα σε ορθόδοξους ναούς της Ουκρανίας. έτσι απλά να επιτρέψεις στους επισκέπτες να μπαίνουν στον ναό και να παίρνουν ελεύθερα κεριά, μικρές εικόνες ή σταυρούς - και να μην ελέγχεις αν πληρώνουν; ο φόβος ότι σε αυτή την περίπτωση όλα θα κλαπούν σχετικά γρήγορα - για εμάς είναι είτε θεωρητικός φόβος, είτε πρακτική βεβαιότητα.
αλλά, από την άλλη πλευρά, πώς είναι να ανάβεις μπροστά σε εικόνα ένα κλεμμένο κερί; ή να προσεύχεσαι στο σπίτι μπροστά σε εικόνα, για την οποία ξέρεις ότι την έκλεψες συνειδητά από τον ναό; ποιος πρέπει να είσαι για αυτό; χριστιανός, πιστεύοντας στον παντογνώστη και δίκαιο Θεό, ή μισοειδωλολάτρης, που στην πραγματικότητα πιστεύει στη μαγεία, στα μαγικά αντικείμενα και στα κείμενα-ξόρκια, που απλά έχουν κάποια υπερφυσική δύναμη από μόνα τους; άνθρωπος που πιστεύει ότι το κλεμμένο κερί έχει την ίδια μαγική "αποτελεσματικότητα" για τον υπερφυσικό κόσμο, όπως και το κερί που αποκτήθηκε νόμιμα με την καθορισμένη δωρεά.
ερωτήσεις αυτού του χαρακτήρα συχνά θέτω στον εαυτό μου, κοιτάζοντας τις τακτικά εμφανιζόμενες στο διαδίκτυο φωτογραφίες και βίντεο από ναούς, που πρόσφατα "μεταφέρθηκαν" από την ΟΠΕ στην ΟΕΟ. το τυπικό σχήμα πολλών τέτοιων "μεταφορών" είναι περίπου το ίδιο: παρά τη θέληση του ιερέα (ως επικεφαλής της θρησκευτικής κοινότητας) και των μόνιμων ενοριτών του, οι τοπικές αρχές διεξάγουν μια φαινομενική "συνέλευση της κοινότητας" για τη μετάβαση στην ΟΕΟ. σε αυτή την εκδήλωση οι αρχές συγκεντρώνουν (ή, συμβαίνει, φέρνουν ειδικά) τυχαίους ανθρώπους, που δεν έχουν καμία σχέση με αυτή την κοινότητα, αλλά απλά κατοικούν στον ίδιο οικισμό και είναι αρνητικά διατεθειμένοι προς την ΟΠΕ. μετά την ψηφοφορία για τη "μετάβαση από την εκκλησία της Μόσχας στην ουκρανική", οι αρχές αφαιρούν τον ναό και τον παραδίδουν στη διαχείριση της ΟΕΟ. ο ιερέας της ΟΠΕ και η συντριπτική πλειοψηφία των μόνιμων ενοριτών του, καθώς και οι αναγνώστες, οι ψάλτες, οι νεωκόροι συνήθως αρνούνται να μεταβούν στην ΟΕΟ. γι' αυτό ο ιερέας της ΟΕΟ από κάποια γειτονική ενορία αποστέλλεται σε αυτόν τον ναό για να τελεί εκεί ακολουθίες.
και έτσι ο νέος ιερέας από την ΟΕΟ εισέρχεται σε αυτόν τον "μεταφερμένο" ναό μαζί με τους ειδικά φερμένους ψάλτες του για να τελέσει την πρώτη ακολουθία...
εδώ όλα - δεν είναι δικά τους. όλα τα αντικείμενα σε αυτόν τον ναό τα συγκέντρωσε και τα απέκτησε για χρόνια ή ακόμα και δεκαετίες μια εντελώς διαφορετική κοινότητα. οι νέοι "ιδιοκτήτες" δεν έχουν καμία σχέση με κανένα από τα αντικείμενα σε αυτόν τον ναό. δεν γνωρίζουν πώς ακριβώς και πότε εμφανίστηκε εδώ κάποιο αντικείμενο. ποιος το αγόρασε ή το δώρισε - δεν γνωρίζουν και δεν μπορούν να αναφέρουν κανένα όνομα. εικόνες, λειτουργικά σκεύη, κηροπήγια, βιβλία και φάκελοι με νότες, σχεδόν όλα - από το επτάφωτο στον θρόνο μέχρι κάποιο σκαμνί στο ψαλτήρι ή μια λάμπα στο πολυέλαιο.
τα ιερατικά άμφια, που φοράει για τις πρώτες ακολουθίες σε αυτόν τον ναό ο νέος "επικεφαλής της θρησκευτικής κοινότητας" (που ποτέ πριν δεν είχε βρεθεί σε αυτόν τον ναό), στην πραγματικότητα τα απέκτησε και τα χρησιμοποιούσε για χρόνια πριν από αυτόν ένας εντελώς διαφορετικός ιερέας. και δεν τα παρέδωσε σε αυτόν ως νόμιμο διάδοχό του (όπως συμβαίνει σε περίπτωση αλλαγής του εφημέριου με διάταγμα του επισκόπου). όπως και όλα τα υπόλοιπα σε αυτόν τον ναό, το άμφιο που φοράει ο νέος ιερέας από την ΟΕΟ εδώ για την ακολουθία, δεν "παραδόθηκε". είναι - αφαιρεμένο.
και αυτά δεν είναι ερωτήματα πολέμου, "πνευματικής κατοχής" και "πνευματικής ανεξαρτησίας", "εθνικής ταυτότητας", "πολιτισμικής επιλογής", γεωπολιτικής κ.λπ.
όπως και στο παράδειγμα με τις γερμανικές εκκλησίες, που περιέγραψα παραπάνω, αυτά είναι ερωτήματα απλής ανθρώπινης ευπρέπειας. απλά το στοιχειώδες "μην κλέψεις".
διότι για τους νέους "ιδιοκτήτες" και ο ίδιος ο ναός, και όλα όσα βρίσκονται σε αυτόν - δεν είναι απλά ξένα.
είναι - κλεμμένα.

<a href="https://www.facebook.com/anglus2015/posts/pfbid02dCEycRTEzGQRrR55Qw