Ενότητα στον πόνο

Πρώτα απ' όλα, τα βάσανα και ο πόνος των άλλων ανθρώπων προκαλούν μίσος προς εκείνους που τους έκαναν να υποφέρουν. Αλλά το μίσος απαιτεί διέξοδο (όπως και η αγάπη, αλλά προς την αντίθετη κατεύθυνση): παραμένοντας μέσα, καταστρέφει την ψυχή, εκδηλωνόμενο - γεννάει ανταποδοτικό μίσος. Και με αυτό - νέες δολοφονίες, βασανιστήρια και βάσανα. Αυτός είναι ένας ατελείωτος κύκλος, από τον οποίο δεν υπάρχει διέξοδος. Γιατί το μίσος - δεν είναι διέξοδος, αλλά αδιέξοδο.

"Και λόγω της αύξησης της ανομίας στις καρδιές των ανθρώπων θα ψυχρανθεί η αγάπη".

Η καρδιά του ανθρώπου διαιρείται: αν νιώθω συμπόνια για τον πόνο των δικών μου και χαρά από τα βάσανα των ξένων, είμαι διαιρεμένος μέσα μου. Έπαψα να είμαι ολόκληρος.

Δεν είναι τυχαίο που ο Χριστός καλεί στην αγάπη προς τους εχθρούς. Αυτό φαίνεται διαστροφή, αλλά είναι το μόνο που δίνει τη δυνατότητα να διατηρήσουμε την καρδιά μας, να παραμείνουμε πλήρως άνθρωποι και χριστιανοί.

Η συμπόνια δεν μπορεί να εξαρτάται από το χρώμα της σημαίας ή του δέρματος, από τη γλώσσα ή την εθνικότητα, από το φύλο ή την ηλικία. Ο πόνος και τα βάσανα κάθε άνθρωπος τα βιώνει το ίδιο. Αυτό είναι που μας ενώνει. Στα βάσανα είμαστε ενωμένοι. Και ακόμα και ο Θεάνθρωπος Ιησούς υπέφερε επίσης, όπως οποιοσδήποτε από εμάς.

Αν έχω ξεχάσει να νιώθω τον πόνο του άλλου ως δικό μου, ακόμα κι αν είναι ο πόνος του εχθρού μου, μέσα στην καρδιά μου δημιουργείται ένα ανυπέρβλητο χάσμα ανάμεσα σε μένα και τον Θεό. Γιατί η μόνη δυνατή θεοδικία (δικαίωση της ύπαρξης του Θεού εν μέσω της εξάπλωσης του κακού) - είναι η αναγνώριση ότι ο Θεός πάντα μοιράζεται τα βάσανα εκείνου που υποφέρει. Όποιος κι αν είναι.

"Ο Θεός που προσευχητικά καλούσαμε να παρέμβει στις κακές πράξεις του κόσμου και να τις διορθώσει, πέθανε στο Άουσβιτς", είπε ο Τζον Παβλικόφσκι. Και πρόσθεσε: "Μετά το Άουσβιτς μπορούμε να μιλάμε για τον Θεό μόνο αν αναγνωρίσουμε ότι ο Θεός μοιράζεται τα βάσανα των ανθρώπων".

Είναι εκπληκτικό ότι και δύο χιλιάδες χρόνια μετά τον σταυρικό θάνατο του Χριστού οι άνθρωποι δυσκολεύονται τόσο να συνηθίσουν αυτή τη σκέψη. Ο Ιησούς πεθαίνει στον σταυρό, βιώνοντας τρομερά βάσανα. Μοιράζεται τον πόνο του μετανοημένου ληστή, αλλά και τα βάσανα του άλλου, του οποίου η καρδιά παρέμεινε γεμάτη μίσος και κακία. "Σε όλες τις θλίψεις τους - Αυτός θλίβεται" (Ησ. 63:9).

Αυτός δεν είναι ο Θεός που ψάχναμε για τον εαυτό μας - ο Θεός των νικητών και των πολεμιστών, ο Κριτής και Παντοκράτορας. Αυτός είναι Εκείνος που υποφέρει μαζί μας, όποιοι κι αν είμαστε (είμαστε έτοιμοι ή όχι να μοιραστούμε αυτό το βάσανο μαζί Του).

Και ίσως σε αυτό κρύβεται ένα εντελώς ακατανόητο για εμάς νόημα τέτοιων δεινών. Η ένταση μεταξύ μας, η αμοιβαία (ή μονόπλευρη) αντιπάθεια ξεσπάει σε μίσος και αμοιβαία (ή μονόπλευρη) καταστροφή. Και τότε ο Χριστός, υποφέροντας σε εκείνον που υποφέρει, πεθαίνοντας με κάθε πεθαίνοντα, με το βάσανο και τον θάνατό Του μας καλεί σε έλεος, συμπόνια και νέα ενότητα ως αδελφοί και αδελφές.

Όποιος βασανίζει άλλον άνθρωπο, προκαλεί πληγές στον Χριστό. Όποιος σκοτώνει άλλον άνθρωπο, σκοτώνει τον Χριστό. Αλλά βασανίζοντας και σκοτώνοντας τον Χριστό, βασανίζω και σκοτώνω τον ίδιο μου τον εαυτό, γιατί και μέσα μου ζει ο Χριστός.

2.

Τα βάσανα και ο θάνατος του Χριστού παραμένουν ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια, παρά το γεγονός ότι σε δύο χιλιάδες χρόνια έχουν γραφτεί τόνοι χαρτιού για αυτό το θέμα.

Γιατί ο παντοδύναμος Θεός να γίνεται ανίσχυρο και ασήμαντο ον; Μήπως ο κόσμος δεν μπορεί να διορθωθεί με άλλον τρόπο; Ναι, στην πραγματικότητα, έχει διορθωθεί;

Γιατί να παραδίδεις τον εαυτό σου στα χέρια βασανιστών και δημίων, αν μπορείς με μια σου επιθυμία να σώσεις όλα τα θύματά τους; Ποιο είναι το νόημα σε όλα αυτά;

Φυσικά, μπορούμε να πούμε, για παράδειγμα, ότι ο Θεός επιθυμεί να σώσει όχι μόνο τα θύματα, αλλά και τους δημίους τους, δείχνοντάς τους το κατόρθωμα της θυσίας και της αγάπης. Και έτσι να τους κλίνει προς τη μετάνοια. Αλλά πόσες περιπτώσεις τέτοιας μετάνοιας δημίων γνωρίζουμε; Και ποιος από τους βασανιστές του Χριστού μετάνιωσε; Δεν σιωπά το Ευαγγέλιο για αυτό;

Η ομορφιά του κατόρθωματος και του θανάτου του Σωτήρα, αναμφίβολα, προσελκύει σε Αυτόν τις καρδιές πολλών ανθρώπων. Αλλά και αυτή η αιτία δεν εξαντλεί πλήρως το μυστήριο.