Η αγάπη είναι δυνατότερη από τον θάνατο
Η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου αφήνει βαθύ τραύμα, αλλά η χριστιανική πίστη τονίζει την αιώνια φύση της αγάπης. Μια συζήτηση για τον πνευματικό δεσμό των συζύγων πέρα από το κατώφλι της επίγειας ζωής.
Η Ιρίνα Τσερνόβα ρωτά:
Παραμένει κάποιος δεσμός μεταξύ των συζύγων μετά τον θάνατό τους;
Απαντά ο πρωτοπρεσβύτερος Βασίλειος Κούτσερ:
Αυτή η ερώτηση τίθεται αρκετά συχνά. Και σχεδόν πάντα διακρίνεται κάποια ανησυχία σε αυτήν. Διότι ο άνθρωπος νιώθει ότι ο θάνατος απλώς έκοψε κάτι από αυτόν, και ό,τι υπήρχε έμεινε στο παρελθόν.
Ας θυμηθούμε όμως τι λέει η Εκκλησία κατά τη διάρκεια του Μυστηρίου του Γάμου. Η Εκκλησία παρακαλεί τον Θεό να διαφυλάξει τους συζύγους «εν ειρήνη και ομονοία» και μνημονεύει τους δικαίους, «ίνα ευφρανθώσι και χαρώσιν, ως ευφράνθη η Ραχήλ». Δηλαδή ο γάμος εξαρχής δεν θεωρείται ως ένα είδος συμβολαίου για τη διάρκεια της επίγειας ζωής. Επιπλέον, όταν μνημονεύουμε τον κεκοιμημένο, παρακαλούμε να τον αναπαύσει εκεί όπου δεν υπάρχει ούτε ασθένεια, ούτε λύπη, ούτε στεναγμός.
Προσέξτε, δεν λέμε «να τον λησμονήσει», αλλά ακριβώς παρακαλούμε να τον αναπαύσει, δηλαδή να τον διατηρήσει ζωντανό κοντά στον Θεό. Εδώ βρίσκεται και η απάντηση. Διότι κοντά στον Θεό «πάντες ζώσιν» (Λκ. 20:38). Εάν ο σύζυγος και η σύζυγος ζουν κοντά στον Θεό, τότε ζει και αυτό που τους ένωνε. Άλλωστε, ο απόστολος Παύλος λέει ρητά: «η αγάπη ουδέποτε εκπίπτει» (Α΄ Κορ. 13:8). Και ενώ όλα τα άλλα, όπως γράφει στο ίδιο χωρίο, θα παύσουν — και η γνώση, και οι προφητείες κ.λπ. — η αγάπη παραμένει.
Πρέπει όμως να πούμε και κάτι άλλο. Ο Κύριος απάντησε στους Σαδδουκαίους ότι στην ανάσταση «ούτε γαμούσιν ούτε εκγαμίζονται» (Μτ. 22:30). Εδώ όμως εννοείται εκείνη η πλευρά του γάμου που συνδέεται με την επίγεια ζωή, με το σώμα, με την καθημερινότητα, με τη γέννηση παιδιών. Και αυτή πράγματι τελειώνει. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τελειώνουν οι ίδιοι οι άνθρωποι και αυτό που έγιναν — ένα σώμα — μέσα από δεκαετίες κοινής ζωής.
Η Εκκλησία δεν αναθέτει τυχαία στη χήρα ή στον χήρο το πιο σημαντικό έργο — την προσευχή. Και αυτό δεν είναι παρηγορητικό τελετουργικό. Αυτός είναι ακριβώς ο δεσμός, μόνο που τώρα δεν λειτουργεί μέσα από συζητήσεις στο δείπνο, αλλά μέσα από τη μνημόνευση. Και εδώ είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι μνημονεύοντας τον κεκοιμημένο, ο άνθρωπος δεν θυμάται απλώς το παρελθόν, αλλά συνεχίζει να φροντίζει γι' αυτόν. Και η φροντίδα για τον κεκοιμημένο εκφράζεται στο πιο ουσιαστικό: να δώσει πρόσφορο στην προσκομιδή, να προσευχηθεί, να μοιράσει ελεημοσύνη στη μνήμη του, και ίσως ακόμη να συγχωρήσει εκείνον που εκείνος δεν πρόλαβε να συγχωρήσει.
Έτσι ο δεσμός όχι μόνο παραμένει. Γίνεται δυνατότερος και καθαρότερος, διότι από αυτόν φεύγει ό,τι μας ενοχλούσε και μας πλήγωνε στην καθημερινότητα.
Και θα πω ακόμη κάτι που πιθανώς πολλοί αισθάνονται. Ο πόνος που παραμένει — είναι κι αυτός μαρτυρία για την αιωνιότητα. Διότι αν πέρα από τον τάφο δεν υπήρχε τίποτα, τότε δεν θα υπήρχε και λόγος να πονάμε.
